เคยไหมครับ? เวลาเปิดใช้งานเครื่องพิมพ์ 3 มิติ แล้วเริ่มได้กลิ่นแปลกๆ ลอยออกมา จนทำให้เกิดความสงสัยว่ากลิ่นเหล่านี้เป็นเรื่องปกติ หรือเป็นสัญญาณเตือนอันตรายกันแน่? ในปัจจุบัน Printing technology หรือเทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติได้เข้ามามีบทบาทอย่างมากทั้งในงานอดิเรกและอุตสาหกรรม แต่สิ่งที่ผู้ใช้วงการนี้ต้องเจออยู่บ่อยๆ ก็คือ "กลิ่น" จากการหลอมละลายวัสดุ ซึ่งกลิ่นแต่ละแบบสามารถบอกสถานะการทำงานของเครื่องพิมพ์ได้ ดังนี้ครับ
1. กลิ่นหอมหวานอ่อนๆ หรือแทบไม่มีกลิ่น (PLA และ PETG) หากคุณกำลังพิมพ์งานด้วยเส้นพลาสติกประเภท PLA หรือ PETG แล้วได้กลิ่นหอมหวานจางๆ คล้ายขนม หรือแทบไม่ได้กลิ่นอะไรเลย ไม่ต้องตกใจไปครับ นั่นคือเรื่องปกติ! เนื่องจาก PLA ผลิตมาจากวัตถุดิบธรรมชาติอย่างแป้งข้าวโพดหรืออ้อย เมื่อถูกความร้อนจึงปล่อยกลิ่นที่ไม่เป็นอันตรายออกมา ถือเป็นจุดเด่นของ Printing technology ยุคใหม่ที่ออกแบบวัสดุมาให้เป็นมิตรต่อผู้ใช้งานในบ้านและห้องทำงาน
2. กลิ่นเคมีหรือพลาสติกฉุนแรง (ABS หรือ Resin) หากได้กลิ่นเคมีที่เตะจมูกอย่างรุนแรง ส่วนใหญ่จะมาจากเส้นพลาสติกประเภท ABS หรือเครื่องพิมพ์ระบบน้ำยา (Resin) กลิ่นเหล่านี้เกิดจากสารระเหยง่าย (VOCs) ที่ถูกปล่อยออกมาขณะที่วัสดุถูกความร้อนสูง แม้จะเป็นกลิ่นปกติของวัสดุกลุ่มนี้ แต่ก็ไม่ควรสูดดมเป็นเวลานาน ควรมั่นใจว่าห้องที่ใช้พิมพ์มีการระบายอากาศที่ดี หรือติดตั้งเครื่องฟอกอากาศเพิ่มเติม
3. กลิ่นไหม้รุนแรง หรือกลิ่นสายไฟละลาย กลิ่นนี้คือ "สัญญาณเตือนภัยขั้นวิกฤต" ครับ! หากได้กลิ่นไหม้ที่ผิดปกติ กลิ่นคล้ายพลาสติกไหม้ข้น หรือกลิ่นไหม้ของอุปกรณ์ไฟฟ้า ให้รีบกดหยุดการทำงาน (Stop) และถอดปลั๊กทันที เพราะอาจเกิดจากส่วนหัวพิมพ์ (Hotend) ทำความร้อนสูงเกินไป พัดลมระบายความร้อนเสีย หรือเกิดกระแสไฟลัดวงจรที่สายไฟ
สรุป การสังเกตกลิ่นขณะใช้งานถือเป็นทักษะพื้นฐานสำคัญในการใช้ Printing technology อย่างปลอดภัย หากเป็นกลิ่นหวานอ่อนๆ จาก PLA ก็สบายใจได้ แต่ถ้าเป็นกลิ่นฉุนหรือกลิ่นไหม้ ควรหยุดเช็กเพื่อความปลอดภัยของทั้งตัวคุณและเครื่องพิมพ์ครับ
